Nie odpuszczamy

Rozmowa z nadinsp. Igorem Parfieniukiem, dyrektorem Centralnego Biura Śledczego KGP

Nie doczekamy kryształowego jubileuszu CBŚ. Jesteśmy w przededniu wyodrębnienia się biura ze struktur KGP. Od kiedy będzie można zwracać się do Pana „Panie Komendancie”?

– Nie wiem, czy do mnie, ale zmiany wejdą w życie 9 października (rozmowa została przeprowadzona 11 września br. – przyp. P.Ost.). Zacznie wtedy działać nowa jednostka organizacyjna – Centralne Biuro Śledcze Policji, którym kierował będzie komendant.

Czy logistycznie CBŚ jest przygotowane do takiej zmiany? Widzę, że co chwila podpisuje Pan dokumenty, w korytarzu kolejka naczelników…

– Wydzielenie polega na tym, że całość prac przechodzi z CBŚ KGP na CBŚP. Są sprawy operacyjne i procesowe, których nie możemy zakończyć 8 października, a dzień później powiedzieć – zaczynamy nowy rozdział. Staramy się, aby proces przekształcenia biura przebiegł jak najbardziej płynnie, aby policjanci i pracownicy nie byli odrywani od swoich obowiązków do pracy typowo papierkowej. Jesteśmy powołani do zwalczania przestępczości i to jest nasze główne zadanie.

Ostatnio dużo zdejmujecie z rynku narkotyków i nielegalnych papierosów.

– W Łódzkiem na początku września zlikwidowaliśmy dużą plantację marihuany, zabezpieczyliśmy 560 kg tego narkotyku. Tym jednym uderzeniem zrealizowaliśmy połowę tego, co zabezpieczyliśmy przez pierwszych osiem miesięcy tego roku.

9 września zlikwidowaliśmy w województwie pomorskim nielegalną fabrykę papierosów. Zabezpieczyliśmy linię produkcyjną o wydajności miliona sztuk papierosów na dobę. Zatrzymaliśmy 7 osób. Zabezpieczyliśmy 2 mln już gotowych papierosów i 3 tony krajanki.

Mamy też dużo zabezpieczonego mienia. Za pierwsze osiem miesięcy już ponad 301 mln zł. A w ubiegłym roku w tym samym okresie była to kwota 226 mln zł.

Wróćmy do reorganizacji – czy wśród podległych Panu ludzi nie było obaw związanych z wyjściem ze struktur KGP?

– Pojawiały się głosy, że to w pewnym stopniu degradacja pozycji, z poziomu komendy głównej do jednostki niemal szczebla wojewódzkiego. Na spotkaniach tłumaczyliśmy, że nie ma takiej zmiany. Mamy zapewnienia i ze strony komendy głównej, i ze strony ministerstwa, że na tym przekształceniu nikt nie straci.

Wyodrębnienie na pewno skróci drogę decyzyjną w wielu sprawach.

– Przede wszystkim chodzi oczywiście o kontrolę operacyjną. Komendant CBŚP zyskuje uprawnienia występowania z wnioskiem o stosowanie kontroli do prokuratora generalnego i do Sądu Okręgowego w Warszawie. Ścieżka zostaje taka sama, ale skraca się proces decyzyjny.

Komendant CBŚP będzie miał większy wpływ na budżet jednostki. Jest taki pomysł, aby w ramach rozdziału środków wyodrębnić budżet CBŚP tak, aby jego komendant wiedział, ile pieniędzy ma do dyspozycji.

Półtora roku temu rozmawialiśmy, że nie chcecie samodzielności finansowej.

– I dalej tak jest. Komendant CBŚP będzie miał wpływ na kształtowanie budżetu biura już na etapie planowania budżetu KGP. Jest to pewna nowość. Budżet jako taki nie będzie istniał, więc nie potrzeba będzie instytucji i ludzi do jego obsługi, ale komendant będzie nadzorował wydawanie przydzielonych CBŚP pieniędzy. Obsługą centrali i zarządu warszawskiego będą zajmowały się: Biuro Finansów, Biuro Logistyki Policji i Biuro Łączności KGP. Natomiast zarządy terenowe będą obsługiwane finansowo i logistycznie przez komendy wojewódzkie właściwe miejscowo. Komendanci wojewódzcy dostaną z KGP dodatkowe pieniądze na funkcjonowanie zarządów CBŚP.

Gdybyśmy wyodrębnili się kompleksowo, to trzeba by było stworzyć około 200 etatów cywilnych dla ludzi, którzy obsługiwaliby księgowość i logistykę. Pojawiały się propozycje, aby przenieść etaty z innych biur i wydziałów komend wojewódzkich, ale ja byłem komendantem wojewódzkim i wiem, że np. osoba, która rozlicza faktury CBŚ, ma także mnóstwo innych obowiązków.

Być może kiedyś dojdziemy do wniosku, że jesteśmy gotowi, aby przejąć także funkcję finansowo-logistyczną, na razie prościej jest w ten sposób. Inaczej stworzyłby się taki galimatias, że na rok stanęlibyśmy w rozwoju. Nie możemy sobie na to pozwolić, bo przestępczość nie stoi w miejscu.

Struktura została już dostosowana wcześniej, ale ostatnio też zaszły ważne zmiany.

– Tworzymy zarząd – nazwijmy go technicznego wsparcia operacyjnego, z którego pomocy będą mogły korzystać inne zarządy, a nie tylko zarząd operacji specjalnych.

Od kwietnia funkcjonuje wydział do zwalczania cyberprzestępczości, choć przy reorganizacji nie był planowany. Musimy wyprzedzać ruchy przestępców.

Kwatera główna CBŚP to docelowo budynki przy ul. Podchorążych w Warszawie. Czy prace adaptacyjne już ruszyły?

– Wszystko zmierza ku szczęśliwemu finałowi. Jesteśmy na etapie kończenia dokumentacji technicznej. Na ul. Podchorążych z różnych miejsc w stolicy przeniesie się cała centrala CBŚ. Sprawę pilotuje Biuro Logistyki Policji KGP. Mamy zapewnienia, że jeszcze jesienią zostanie rozstrzygnięty konkurs na realizację tej inwestycji. Liczymy, że zimą zaczną się roboty. Te dwa budynki już stoją. Prace w środku można wykonywać.

Czy dotyczy to także Centrum ds. Uprowadzeń?

– Centrum będzie w jednym z dwóch budynków, o których wspomniałem, a ponieważ pieniądze na jego stworzenie musimy wykorzystać do końca 2015 r., będzie on adaptowany nieco szybciej. Jeśli nie zdążymy, fundusze unijne przeznaczone na stworzenie centrum przepadną.

Firma, która wygrała przetarg na instalację centrum, ma zagwarantowane pół roku na położenie całej infrastruktury. Na wiosnę planujemy zakup centrum mobilnego, ale ono musi być kompatybilne z tym stałym. Czas nagli, ale każdy zdaje sobie sprawę, że gra idzie o 9 mln zł. Potem musimy mieć jeszcze czas na testowanie urządzeń.

Czego życzyć Panu na najbliższe tygodnie?

– Jak najbardziej łagodnego przejścia z CBŚ KGP do CBŚP. Żeby ludzie jak najmniej byli angażowani do sprawdzania numerów dzienników, a jak najwięcej mieli czasu na to, do czego są powołani, czyli zwalczania przestępczości. Przestępcy wiedzą, że się wyodrębniamy, ale czują nasz oddech. My nie odpuszczamy.

Dziękuję za rozmowę. 

PAWEŁ OSTASZEWSKI
zdj. autor

 

Powstanie CBŚP

Parlament RP przyjął 26 czerwca 2014 r. ustawę o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw, związaną między innymi z utworzeniem nowej jednostki organizacyjnej Policji – Centralnego Biura Śledczego Policji. Dotychczas CBŚ funkcjonowało w ramach struktur organizacyjnych Komendy Głównej Policji.

Utworzenie nowej jednostki organizacyjnej stanie się faktem po upływie 30 dni od dnia opublikowania ustawy1 w Dzienniku Ustaw RP, a więc 9 października 2014 r.

GENEZA ZMIAN

Koncepcja wyodrębnienia Centralnego Biura Śledczego ze struktur policyjnej centrali wynikała przede wszystkim z różnego charakteru zadań obu podmiotów. Rola Komendy Głównej Policji koncentruje się przede wszystkim na koordynowaniu działań jednostek Policji w zakresie celów określonych jako ustawowe zadania Policji, tworzeniu warunków do sprawnej i skutecznej działalności służb Policji, opracowywaniu kierunków ich rozwoju oraz obowiązujących w tym zakresie priorytetów. Natomiast rola Centralnego Biura Śledczego, jako komórki organizacyjnej Komendy Głównej Policji posiadającej dodatkowo rozbudowaną terenową strukturę, koncentrowała się przede wszystkim na rozpoznawaniu zorganizowanych grup przestępczych i metod, jakimi się posługują, prowadzeniu postępowań przygotowawczych w tych sprawach, realizacji operacji specjalnych oraz programów ochrony świadków koronnych i osób dla nich najbliższych. Tym samym Komendant Główny Policji, oprócz działalności odnoszącej się do strategicznych aspektów rozwoju formacji policyjnej, był jednocześnie organem działającym na poziomie operacyjnym i taktycznym, właściwym w sprawach zwalczania przestępczości zorganizowanej oraz realizacji programów ochrony świadka koronnego. Sytuacja ta wymagała modyfikacji z jednej strony po to, by umożliwić Komendantowi Głównemu Policji skuteczniejsze zarządzanie całą formacją, a z drugiej – aby zdecentralizować uprawnienia operacyjne i procesowe, pozwalając na optymalizację realizacji zadań dotyczących zwalczania przestępczości zorganizowanej oraz prowadzenia programów ochrony świadka koronnego, a więc zadań służby śledczej.

SŁUŻBA ŚLEDCZA W POLICJI

Powołuje się służbę śledczą wchodzącą w skład Komendy Głównej Policji i funkcjonującą pod nazwą „Centralne Biuro Śledcze” – to zapis par. 1 zarządzenia nr 1 Komendanta Głównego Policji w sprawie powołania oraz określenia organizacji, zakresu działania i właściwości terytorialnej służby śledczej, które 14 lat temu stworzyło podstawy do funkcjonowania służby śledczej oraz Centralnego Biura Śledczego w Komendzie Głównej Policji. W odróżnieniu od służb kryminalnej, prewencyjnej oraz wspomagającej służba śledcza nie była, do momentu wejścia w życie ustawy z 26 czerwca 2014 r., rodzajem służby, na który bezpośrednio wskazał ustawodawca w art. 4 ustawy o Policji. Podstawą jej działania było przytoczone wcześniej zarządzenie Komendanta Głównego Policji. Dopiero zmiana ustawowa, związana z utworzeniem Centralnego Biura Śledczego Policji, zaliczyła służbę śledczą do jednego z ustawowych rodzajów służb w Policji.

ZWALCZANIE PRZESTĘPCZOŚCI ZORGANIZOWANEJ

W Polsce do 1989 roku w sferze prawa karnego nie używano terminu „przestępczość zorganizowana”. Po raz pierwszy termin ten został użyty w art. 5 ustawy z 12 października 1994 roku o ochronie obrotu gospodarczego i zmianie niektórych przepisów prawa karnego. Obecnie ustawa z 6 czerwca 1990 r. Kodeks karny, mimo że nie zawiera legalnej definicji przestępczości zorganizowanej, to jednak penalizuje w art. 258 udział w zorganizowanej grupie albo związku mającym na celu popełnianie przestępstw.

Przepisy dotychczasowego brzmienia ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji nie zwierały jakichkolwiek uregulowań odnoszących się bezpośrednio do zwalczania przestępczości zorganizowanej2. Katalog wskazany w art. 1 ust. 2, do podstawowych zadań formacji zaliczał inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, a także wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Brak wskazania zadania związanego ze zwalczaniem przestępczości zorganizowanej, a przede wszystkim brak jednoznacznego wskazania podmiotu odpowiedzialnego za realizację tych zadań w państwie, eliminują przepisy ustawy z 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw, ustanawiając wprost Centralne Biuro Śledcze Policji jako jednostkę realizującą zadania na obszarze całego kraju w zakresie rozpoznawania, zapobiegania i zwalczania przestępczości zorganizowanej.

JEDNOSTKA ORGANIZACYJNA I ORGAN POLICJI

Centralne Biuro Śledcze Policji jako jednostka organizacyjna Policji rozpoczyna swoje funkcjonowanie od 9 października 2014 r. Jego siedzibą jest miasto stołeczne Warszawa, a kieruje nim Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji, który jest organem Policji podległym Komendantowi Głównemu Policji. Tryb powoływania i odwoływania Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji jest analogiczny do trybu przewidzianego dla powoływania i odwoływania komendanta wojewódzkiego Policji – z wyłączeniem obowiązku zasięgania w takich przypadkach opinii wojewody. Analogicznie, w zakresie powoływania i odwoływania zastępców Komendanta CBŚP dokonuje tego Komendant Główny Policji na wniosek Komendanta CBŚP.

W stosunku do Komendanta CBŚP zostało, w myśl przepisów ustawy zmieniającej ustawę o Policji, wyłączone stosowanie przepisów art. 10 i art. 11 ustawy o Policji. Pierwszy z tych artykułów dotyczy obowiązku nałożonego na komendantów Policji do składania właściwym organom samorządowym rocznych sprawozdań ze swojej działalności, a także informacji o stanie porządku i bezpieczeństwa publicznego. Drugi jest związany z uprawnieniem organów samorządowych do żądania od właściwego komendanta Policji przywrócenia stanu zgodnego z porządkiem prawnym lub podjęcia działań zapobiegających naruszeniu prawa, a także zmierzających do usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Kluczowe znaczenie dla funkcjonowania nowej jednostki Policji, w kontekście jej ogólnopolskiego zasięgu działania oraz współpracy z pozostałymi jednostkami Policji, ma przepis ustawy zmieniającej przyznający Komendantowi Głównemu Policji uprawnienie do określenia organizacji, rzeczowego i miejscowego zakresu działania oraz zasad współpracy CBŚP z innymi jednostkami organizacyjnymi Policji.

Według art. 8 ustawy z 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw Komendant Główny Policji w terminie 30 dni od ogłoszenia ustawy ustanowi tymczasowy regulamin organizacyjny Centralnego Biura Śledczego Policji, który może obowiązywać nie dłużej niż 6 miesięcy od wejścia w życie ustawy.

Kolejny istotny przepis związany jest z następstwem prawnym w sprawach dotychczas należących do właściwości Komendanta Głównego Policji, a po 9 października br. znajdujących się we właściwości Komendanta CBŚP. Art. 9 wskazanej ustawy stanowi, że w zakresie spraw prowadzonych i niezakończonych przed dniem wejścia jej w życie, gdzie Komendant Główny Policji został decyzją sądu lub prokuratora zobowiązany lub uprawniony do dokonania czynności wynikających z ustawy o Policji lub ustawy o świadku koronnym, to zobowiązania i uprawnienia w tym obszarze przejmuje Komendant CBŚP. A w zakresie spraw prowadzonych i niezakończonych w Centralnym Biurze Śledczym KGP, lub w stosunku do policjantów i pracowników tego biura, po wejściu w życie ustawy sprawy te będą prowadzone w Centralnym Biurze Śledczym Policji lub przed Komendantem Centralnego Biura Śledczego Policji. Co istotne, wszelkie czynności uprzednio dokonane w tych sprawach pozostają w mocy. Rozwiązania te to ważny element związany z cedowaniem uprawnień.

DECENTRALIZACJA ZARZĄDZANIA

Z mocy prawa, z dniem wejścia w życie ustawy, dotychczasowi policjanci oraz pracownicy Policji, którzy pełnią służbę lub są zatrudnieni w Centralnym Biurze Śledczym Komendy Głównej Policji, stają się policjantami oraz pracownikami Centralnego Biura Śledczego Policji. Przełożonym właściwym w sprawach osobowych w odniesieniu do funkcjonariuszy, a pracodawcą w odniesieniu do pracowników nowo utworzonej jednostki, od 9 października 2014 r. będzie Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji, a nie Komendant Główny Policji. Wiąże się to z wyposażeniem Komendanta CBŚP w uprawnienia m.in. do:

• mianowania, przenoszenia oraz zwalniania policjantów ze stanowisk, przy czym Komendant CBŚP jest właściwy do przenoszenia lub delegowania policjanta CBŚP w ramach tej jednostki organizacyjnej oraz w przypadku, gdy następuje przeniesienie policjanta z innej jednostki organizacyjnej Policji do CBŚP – w wyniku porozumienia zainteresowanych przełożonych i policjanta,

• wyrażania zgody na mianowanie na stanowiska służbowe policjanta przed uzyskaniem przez niego kwalifikacji zawodowych oraz stażu służby wymaganych na stanowisku przy spełnieniu wymagań w zakresie wykształcenia,

• poddawania policjantów pełniących służbę w CBŚP lub ubiegających się o podjęcie służby w CBŚP procedurze określającej predyspozycje do służby na określonych stanowiskach lub w określonych komórkach organizacyjnych przez przeprowadzenie testu sprawności fizycznej, badania psychologicznego lub badania psychofizjologicznego,

• ustalania prawa do świadczeń odszkodowawczych i ich wysokości na podstawie przepisów ustawy z 4 kwietnia 2014 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą (Dz.U.2014.616),

• zwalniania policjanta ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby,

• korzystania z uprawnień i wykonywania obowiązków pracodawcy, w rozumieniu przepisów ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U.1998.21.94 j.t.), kierownika urzędu w rozumieniu przepisów ustawy z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U.2014.1111 j.t.) oraz ustawy z 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz.U.2013.269 j.t.), w stosunku do zatrudnionych w CBŚP pracowników Policji.

FINANSOWANIE CBŚP

Ustanowienie Komendanta CBŚP dysponentem środków budżetowych Policji stanowiło w toku prac nad ustawą istotną kwestię. Ostatecznie nie wprowadzono regulacji w tym zakresie w ustawie z 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw, co wynika przede wszystkim z faktu, że sposób ustanawiania dysponentów tych środków regulują przepisy Rozdziału 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 15 stycznia 2014 r. w sprawie szczegółowego sposobu wykonywania budżetu państwa (Dz.U.2014.82).

Przepisy te dotyczą zarówno sposobu ustanawiania przez dysponenta części budżetowej dysponentów drugiego i trzeciego stopnia bezpośrednio mu podległych, sposobu ustanawiania dysponentów trzeciego stopnia bezpośrednio podległych dysponentowi drugiego stopnia, jak również sposobu ustanawiania dysponentów budżetu państwa kierowników państwowych jednostek organizacyjnych niebędących państwowymi jednostkami budżetowymi. Ponadto w zakresie ustanawiania dysponentów środków budżetowych drugiego i trzeciego stopnia w obszarze spraw wewnętrznych właściwy jest Minister Spraw Wewnętrznych, który w drodze decyzji dokonuje stosownego określenia. Obowiązuje w tym zakresie decyzja nr 27 Ministra Spraw Wewnętrznych z 7 marca 2014 r. w sprawie ustanowienia dysponentów środków budżetu państwa w części 42 – Sprawy wewnętrzne (Dz.Urz.MSW.2014.11). Zatem kwestia dotycząca zasad ustanawiania dysponentów środków budżetowych nie jest przedmiotem regulacji ustawowej i w tym zakresie nie znalazła swojego odzwierciedlenia w przepisach ustawy tworzącej nową jednostkę organizacyjną Policji – CBŚP. Niezależnie od tego w toku prac nad ustawą wskazywano, że ustanowienie Komendanta CBŚP dysponentem środków budżetowych pociąga za sobą konieczność utworzenia szerokiego aparatu logistycznego tej jednostki w zakresie finansowym, transportowym, łączności i informatyki, gospodarki materiałowo-technicznej, co przy rozbudowanej, terenowej strukturze jednostki mogłoby doprowadzić do konieczności zaangażowania dodatkowych, znaczących środków finansowych oraz etatowych. Dlatego też aspekt obsługi finansowej oraz logistycznej CBŚP będzie pozostawał we właściwości Komendanta Głównego Policji we współpracy z komendantami wojewódzkimi Policji, na obszarze działania których funkcjonować będą zarządy nowo utworzonej jednostki Policji. Konsekwencją przyjętego założenia jest zmiana w rozporządzeniu Ministra Finansów z 2 marca 2010 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych, polegająca na dodaniu w dziale „754 – Bezpieczeństwo publiczne i ochrona przeciwpożarowa” nowego rozdziału „75401 – Centralne Biuro Śledcze Policji”.

Utworzenie odrębnego rozdziału klasyfikacji budżetowej, zgodnie z treścią uzasadnienia do zmiany rozporządzania, pozwoli w sposób operatywny zarządzać środkami wydzielonymi w budżecie Policji na potrzeby Centralnego Biura Śledczego Policji zarówno przez Komendanta Głównego Policji w odniesieniu do centralnej komórki CBŚP, jak również komendantom wojewódzkim Policji w stosunku do komórek organizacyjnych Centralnego Biura Śledczego Policji usytuowanych na obszarze ich działania.

OPTYMALIZACJA REALIZACJI ZADAŃ POLICJI

To podstawowy argument wyłączenia Centralnego Biura Śledczego ze struktur Komendy Głównej Policji. Zgodnie z uzasadnieniem do ustawy z 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw projektodawca wskazał, że skuteczne zwalczanie stale i dynamicznie przekształcającej się przestępczości zorganizowanej wymaga utworzenia w Policji bardziej elastycznych rozwiązań organizacyjnych. Podkreślił również, że nabycie uprawnień odnoszących się do czynności operacyjno-rozpoznawczych przez Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji usprawni podejmowanie działań policyjnych w odniesieniu do członków zorganizowanych grup przestępczych. Skróci to również okres reakcji na informację, przygotowania operacji specjalnej, wpłynie pozytywnie na profesjonalizm działań oraz zapewni większe bezpieczeństwo obrotu informacją.

By zobrazować nowe ustawowe rozwiązania dotyczące uprawnień Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji, mających na celu z jednej strony zapewnienie odpowiednich warunków do zwalczania przestępczości zorganizowanej, z drugiej zaś – pozwalających Komendantowi Głównemu Policji na optymalizację procesu zarządzania całą formacją, przedstawiono ich zakres w formie tabelarycznej.

nadkom. BARTOSZ FURGAŁA
zastępca dyrektora GKGP ds. prawnych

1 Ustawa o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw została opublikowana w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej 8 września 2014 r. pod pozycją 1199.

2 Zadania służby śledczej w Policji, związane przede wszystkim ze zwalczaniem przestępczości zorganizowanej, zostały określone w § 4 zarządzenia nr 1 Komendanta Głównego Policji z 29 lutego 2000 r. w sprawie powołania oraz określenia organizacji, zakresu działania i właściwości terytorialnej służby śledczej.

A
A+
A++
Wstecz
Drukuj
PDF
Powiadom znajomego
Ocena: 0/5 (0)